مجتبى ملكى اصفهانى

23

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

2 - امر واقعى ثانوى يا اضطرارى . 3 - امر ظاهرى يا ثانوى ظاهرى . 1 - امر واقعى اولى : هرگاه شارع مقدس بگويد : نماز بخوان يا روزه بگير ؛ اين امر واقعى اولى است . اگر مكلف نماز و روزه را همان گونه كه مولا خواسته ، با تمام اجزا و شرايط اتيان كند ، شكى نيست كه اين اتيان ، از امر واقعى اولى كفايت مىكند و امر شارع مقدس امتثال شده و تكليف ساقط است . 2 - امر واقعى ثانوى يا اضطرارى : اگر مكلف براى وضو يا غسل واجب آب پيدا نكند ، يا آب براى او ضرر داشته باشد ، بايد با تيمم نماز بخواند . امر به نماز با تيمم را امر واقعى ثانوى گويند . 3 - امر ثانوى ظاهرى : اگر مكلف در طهارت آب وضو و غسل ، يا در طهارت لباس شك داشت و اصل طهارت كه مىگويد : آب و لباس پاك است را جارى كرد و نماز خواند ، اين امر كه موجب جريان اصل طهارت شده است ، امر ثانوى ظاهرى نام دارد . اكنون بحث در امر واقعى ثانوى و امر ثانوى ظاهرى است . سؤال اين است : اگر مكلف به يكى از اين دو قسم اخير عمل نمود و سپس عذر يا جهل بر طرف شد و مثلا آب پيدا شد و عذر بر طرف گرديد يا جهل از بين رفت و معلوم شد كه لباس يا آب پاك نبوده است ، آيا آن عملى كه مكلف در آن حال انجام داده بود كفايت مىكند و نياز به امتثال بر اساس شرايط جديد نيست ، يا اينكه آن عمل كه بر اساس امر واقعى ثانوى يا امر ثانوى ظاهرى انجام داده بود كافى نيست و